Thiên văn, lịch pháp và toán học từng nằm trong thuật số: câu chuyện chia tách
Người đời Hán xếp thiên văn và lịch pháp vào thuật số. Đến đời Thanh, chúng đã thành một loại riêng. Bài kể cuộc chia tách ấy và điều nó dạy về kiểm chứng.
#khâm thiên giám
Lễ Ban sóc triều Nguyễn: lịch được soạn, in và phát xuống dân như thế nào
Mồng 1 tháng Chạp, triều Nguyễn làm lễ Ban sóc để phát lịch năm mới. Bài kể quy trình từ Khâm Thiên Giám đến tay dân, các loại lịch theo thứ bậc và ý nghĩa nghi
Nhật thực trong sử Việt: Toàn thư chép bao nhiêu lần và lần nào không khớp trời
Đại Việt sử ký toàn thư chép hàng chục lần nhật thực. Thiên văn hiện đại tính ngược cho thấy lần nào khớp, lần nào lệch năm, lần nào không hề có trên trời.
Thi toán và thi thiên văn thời xưa: triều đình Việt tuyển người làm lịch ra sao
Ngoài thi Nho học, các triều Việt từng mở kỳ thi toán và thi thiên văn để chọn người làm lịch. Bài lần theo các mốc sử ghi, nội dung thi và nghề lịch quan.
Hiệp kỷ biện phương thư: bộ sách triều Thanh dọn lại rừng thần sát trong lịch
Hiệp kỷ biện phương thư ra đời vì sao, ai chủ trì, bộ sách gồm những phần gì và vì sao người làm lịch nhiều đời sau vẫn coi nó là chuẩn để đối chiếu.