Lịch các triều đại Việt Nam: Thụ Thời, Hiệp Kỷ, Thuận Thiên, Khâm Thụ, Vạn Toàn
Từ thời Trần đến thời Nguyễn, lịch nước ta đổi tên nhiều lần. Bài lần theo từng tên lịch, ai đề nghị đổi, dựa trên phép tính nào và chỗ các nguồn còn vênh nhau.
#thuật số trong sử việt
Lễ Ban sóc triều Nguyễn: lịch được soạn, in và phát xuống dân như thế nào
Mồng 1 tháng Chạp, triều Nguyễn làm lễ Ban sóc để phát lịch năm mới. Bài kể quy trình từ Khâm Thiên Giám đến tay dân, các loại lịch theo thứ bậc và ý nghĩa nghi
Nhật thực trong sử Việt: Toàn thư chép bao nhiêu lần và lần nào không khớp trời
Đại Việt sử ký toàn thư chép hàng chục lần nhật thực. Thiên văn hiện đại tính ngược cho thấy lần nào khớp, lần nào lệch năm, lần nào không hề có trên trời.
Tai dị trong chính sử Việt: sao chổi, động đất, hạn lụt được chép và luận ra sao
Sao chổi, động đất, hạn hán, mưa đá xuất hiện dày đặc trong chính sử Việt. Bài giải thích thuyết trời người cảm ứng đứng sau, cách vua quan phản ứng và cách đọc
Niên hiệu và điềm lành: vì sao các vua Lý đổi niên hiệu nhiều lần
Lý Thánh Tông có năm niên hiệu, Lý Nhân Tông còn nhiều hơn, còn mỗi vua Nguyễn chỉ một. Bài giải thích chữ nghĩa niên hiệu, điềm lành đứng sau và cách đọc chúng
Thi toán và thi thiên văn thời xưa: triều đình Việt tuyển người làm lịch ra sao
Ngoài thi Nho học, các triều Việt từng mở kỳ thi toán và thi thiên văn để chọn người làm lịch. Bài lần theo các mốc sử ghi, nội dung thi và nghề lịch quan.
Sách thuật số Hán Nôm còn lưu: Ngọc hạp, Lục Nhâm, Tử vi chép tay và cách tra
Kho Hán Nôm còn hàng chục đầu sách thuật số: Ngọc hạp in nhiều lần, Lục Nhâm chép tay, lá số tử vi cổ. Bài giới thiệu các nhóm sách, sách đã mất và cách tự tra
Nơi coi trời của triều đình: Chính Dương lâu thời Lý đến Quan Tượng Đài ở Huế
Từ lầu Chính Dương thời Lý đến Quan Tượng Đài thời Nguyễn, triều đình Việt luôn có nơi coi giờ, coi trời. Bài lần theo các dấu vết còn lại và cách xem di tích h
Bói Kiều: tục mở Truyện Kiều xem quẻ đầu năm, gốc gác và cách đọc như văn hoá
Bói Kiều là tục mở ngẫu nhiên Truyện Kiều, đọc câu thơ gặp được như một lời quẻ. Bài kể cách làm, gốc gác, tục tương tự ở nước khác và vì sao câu nào cũng thấy
Nhân vật thuật số trong sử Việt: tách lớp chính sử, văn bản gán tên và giai thoại
Đặng Lộ, Trần Nguyên Đán, Phùng Khắc Khoan, Lê Quý Đôn đều gắn với thuật số, nhưng ở những lớp tư liệu khác nhau. Bài chỉ cách tách chính sử, sách gán tên và gi